عزيز الدين النسفي أو مير سيد علي الهمداني
30
راز ربانى ( اسرار الوحى سبحانى ) در شرح حديث قدسيه معراجيه ( فارسى )
و مير راست : 1 . اى عزيز بدان كه جوهر جود ، مفتاح خزانهء وجود است ؛ و هر چه در عرصهء وجود خلعت هستى يافت و مىيابد ، از آثار فيض سلطنت جود است . « وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَكى مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً » ؛ يعنى اگر نه فيض تموّج بحار كرم ما بود ، هيچ كس از شما خلعت وجود نيافتى و اگر نه در عرصهء وجود تجدد رشحات جود ما دستگير شما گشتى ، هيچ كس به شرف سعادت مكارم اخلاق مشرف نگشتى . ( ذخيرة الملوك ، ص 205 ) 2 . در وصاياى حضرت لقمان - عليه السلام - آمده است كه : اى فرزند ! در توبه تأخير مكن كه لشكر اجل از تاختن خود كسى را خبر نكرده است . ذوالنون مصرى - قدست اسراره - مىفرمود كه : خدا را بندگانند كه درختان خطاها را نصب ديدهء دل ساختهاند ؛ پس آن را به آب توبه تسقيه كردند تا شكوفهء ندامت برآورد و ثمرهء حزن از آن ظاهر شود . ( مرآت التائبين ، احوال و آثار مير سيد على ، ص 106 ) 3 . كامل و غافل چون سگ را بينند ، دامن در چينند ، ولى عارف را نيّت تحقير نفس بود و جاهل را توقير . طالب آن است كه جيفهء دنيا پيش كافران اندازد و نعيم عقبى را منزل مؤمنان سازد . ( سير الطالبين ، همان مأخذ ، ص 113 ) 4 . حمد و ثناى نامتناهى آن ناظر حكيم را كه اشعهء انوار مصباح عقول را جناح همم سايران منازل غيب و شهادت گردانيده . كريمى كه به مقتضاى جود ، طالبان كمال را به وسيلت علم عرفانى ، به اوج فلك سعادت رسانيده . بديعى كه اقفال ابواب مخزن رتق به مفاتيح فضلش بگشاد ؛ قديمى كه افراد اعيان عرصهء وجود را قبل الاختراع صلاى « آمنوا با . . . و رسوله » در داد . ( رسالهء عقليه ، همان مأخذ ص 137 ) 5 . اى عزيز ! بدان كه دنيا رباطى است بر سر باديهء قيامت نهاده و منزلى است در